ايستاده كدورتى با دعوا در منزل من بين آن‌ها فراهم آيد . آقا ميرزا طاهر قدرى ملايم‌تر طرفيت پيدا كرد . من هم جلو [ ى ] دكتر را گرفته ، ملك الشعراء شرحى بيان از شدت صميميت عموم بالنسبه با آقا ميرزا طاهر و فدويت خودش و همه با آن لسان‌هاى اديبى كه تمام خواص را مفتون خود مىنمايد . به قدر نيم ساعتى خيلى بيانات عالى و گيرنده و شيرين نموده ، شرح گذشته را با كمال افسوس و پشيمانى بيان نمود و استمداد از ميرزا نمود . آقاى آقا ميرزا طاهر بالكليه اظهار مساعدت و همراهى را معلقا كه اگر كار بكنيد خاك كف پاى شماها هستم نمود - من نفهميدم كه اظهار مساعدت يك مرتبه آقاى آقا ميرزا طاهر رقت به حال تشتت و بدبختى فرقه بود يا از توپ دكتر حسن خان يا از تعريفات و تمجيدات و بيانات آقاى ملك الشعراء يا از هرسه يا از هردو از آن‌ها يا هيچكدام - كه شرحى از اين‌كه در موصل كاغذى از نهاوند براى من رسيد و نوشته بودند كه در طهران دو دسته دمكرات پيدا شده ؛ تشكيلى و ضد تشكيلى . ما تابع كدام باشيم ؟ من تقبيح نمودم كه ضد تشكيلى يعنى چه ؟ فرقه بايد تشكيل داشته باشد . جمعيت سياسى ضد تشكيل بىمركز بىاجتماع چه معنى دارد ؟ البته بايد فرقه تشكيلات داشته باشد و . . . « 1 » هدف از ايجاد كلمه ضد تشكيل و سوء استفاده‌هاى پيرامونى بعد من ناچارا از اين‌كه آقا ميرزا طاهر را شايد رفقا به شبهه انداخته باشند يا آن‌كه اصلا از مقصد من بىخبر است عرض كردم من در سنه ماضيه احداث و ايجاد اين كلمه ضد تشكيل را نمودم ، نه اين بود كه فرقه نبايد تشكيل داشته باشد ، بلكه غرضم اين بود كه فرقه دمكرات موقتا تشكيل حزبى خود را موقوف و يك تشكيل ملى كه عموم ايرانى شركت نموده اوضاع ايران را با پشتيبان واحدى كه تشكيل ملى باشد با استفاده از حزبى جريان دهيم . بعد از مبارزه با خارج ، قهرا براى امور داخلى تشكيل ملى نكردم و گفتم وظيفه عموم است ، اگر آن‌ها كردند من هم داخل مىشوم و اين عقيده را تا سه ماه و نيم چهار ماه قبل داشتم و از آن عقيده هم افتادم ، چه كه ديدم عناصر فاسد زيادى چند نقطه از نقاط مملكت را

--> ( 1 ) . نقطه‌چين در اصل .